ترتیب استفاده از محصولات مراقبت پوست از سادهترین روتین تا روتین کامل

تا به حال برایتان پیش آمده چند محصول مراقبت پوست بخرید ، اما ندانید ابتدا باید سرم بزنید یا مرطوبکننده ؟ تونر قبل از آبرسان است یا بعد از آن ؟ رتینول در کدام مرحله قرار میگیرد ؟
رعایت ترتیب استفاده از محصولات مراقبت پوست میتواند به جذب بهتر محصولات ، کاهش احتمال تحریک پوست و استفاده مؤثرتر از روتین روزانه کمک کند .
قانون کلی این است که محصولات سبکتر و رقیقتر ، قبل از محصولات غلیظتر استفاده شوند ؛ با این حال ، بافت محصول ، ترکیبات فعال ، نوع پوست و دستور مصرف درجشده روی بستهبندی نیز اهمیت دارند .
در این راهنما ، ترتیب کامل روتین مراقبت پوست صبح و شب ، جایگاه سرم ، تونر ، آبرسان ، مرطوبکننده ، رتینول ، ماسک ، لایهبردار و ضدآفتاب را بررسی میکنیم .
ترتیب استفاده از محصولات مراقبت پوست چیست ؟
اگر فرصت مطالعه کامل مقاله را ندارید ، ترتیب کلی استفاده از محصولات مراقبت پوست به شکل زیر است :
روتین صبح
شوینده صورت ← تونر یا اسنس ← سرم ← کرم دور چشم ← آبرسان یا مرطوبکننده ← ضدآفتاب
روتین شب
پاککننده آرایش و ضدآفتاب ← شوینده صورت ← تونر یا اسنس ← سرم یا محصول درمانی ← کرم دور چشم ← مرطوبکننده ← روغن صورت در صورت نیاز
همه این مراحل برای همه افراد ضروری نیستند ؛ نوع پوست ، نیازهای آن و محصولاتی که استفاده میکنید ، تعیین میکنند کدام مراحل در روتین شما باقی بمانند .
چرا ترتیب استفاده از محصولات مراقبت پوست اهمیت دارد ؟
هر محصول بافت و عملکرد مشخصی دارد ؛ استفاده نادرست ممکن است جذب ترکیبات مؤثر را کاهش دهد یا مانع عملکرد صحیح محصول بعدی شود .
برای مثال ، اگر یک کرم غلیظ را قبل از سرم سبک استفاده کنید ، ممکن است سرم نتواند بهخوبی روی پوست پخش شود ؛ همچنین ضدآفتاب باید پس از مرطوبکننده قرار بگیرد تا لایه محافظ یکنواختی روی پوست ایجاد کند .
رعایت ترتیب صحیح روتین پوستی میتواند به این موارد کمک کند :
- جذب بهتر ترکیبات مؤثر
- حفظ رطوبت پوست
- عملکرد بهتر محصولات درمانی
- کاهش احتمال تحریک پوست
- جلوگیری از مصرف بیفایده محصولات

قانون طلایی لایهبندی محصولات پوستی
اگر بخواهیم فقط و فقط یک قانون را به خاطر بسپاریم ، آن قانون این است :
محصولات سبکتر و رقیقتر ، قبل از محصولات غلیظتر استفاده میشوند .
این قانون برای بسیاری از روتینهای مراقبت پوست کاربرد دارد ، اما همیشه دستور مصرف خود محصول در اولویت است .
هنگام چیدن مراحل روتین ، این اصول را در نظر داشته باشید :
- محصولات بر پایه آب معمولاً پیش از محصولات روغنی استفاده میشوند .
- سرمهای سبک قبل از کرمها قرار میگیرند .
- محصولات درمانی معمولاً پیش از مرطوبکننده استفاده میشوند .
- روغن صورت اغلب آخرین مرحله روتین شب است .
- ضدآفتاب آخرین مرحله مراقبتی روتین صبح است .
- دستور پزشک یا سازنده محصول بر قوانین عمومی اولویت بالاتری دارد .
جدول جایگاه هر محصول در روتین پوستی
| محصول | زمان معمول استفاده | جایگاه در روتین |
|---|---|---|
| میسلار واتر | شب | قبل از شوینده |
| بالم یا روغن پاککننده | شب | قبل از شوینده |
| شوینده صورت | صبح و شب | اولین مرحله پاکسازی |
| تونر یا اسنس | صبح و شب | بعد از شوینده |
| سرم ویتامین C | معمولاً صبح | قبل از مرطوبکننده |
| سرم هیالورونیک اسید | صبح یا شب | قبل از مرطوبکننده |
| نیاسینامید | صبح یا شب | قبل از مرطوبکننده |
| رتینول یا رتینوئید | شب | طبق دستور محصول ، معمولاً پیش از مرطوبکننده |
| کرم دور چشم | صبح یا شب | بعد از سرم و قبل از مرطوبکننده |
| آبرسان | صبح یا شب | قبل از کرم غلیظتر |
| درمان نقطهای جوش | معمولاً شب | بسته به فرمول ، قبل یا بعد از مرطوبکننده |
| لایهبردار شیمیایی | معمولاً شب | بعد از پاکسازی |
| ماسک شستنی | صبح یا شب | بعد از پاکسازی |
| ماسک ورقهای | صبح یا شب | معمولاً بعد از تونر |
| مرطوبکننده | صبح و شب | بعد از سرم یا محصولات درمانی |
| روغن صورت | معمولاً شب | آخرین مرحله روتین شب |
| ماسک خواب | شب | معمولاً آخرین مرحله |
| ضدآفتاب | صبح | آخرین مرحله مراقبتی |
ترتیب استفاده از محصولات مراقبت پوست در روتین صبح
هدف روتین صبح ؛ پاکسازی ملایم ، حفظ رطوبت و محافظت از پوست در برابر نور خورشید و عوامل محیطی است .
شوینده صورت
اولین مرحله در روتین ، شستوشوی صورت با یک شوینده مناسب است ؛ این کار چربی اضافه ، عرق و آلودگیهای باقیمانده از شب را پاک میکند .
انتخاب شوینده بر اساس نوع پوست :
| نوع پوست | شوینده مناسب |
|---|---|
| چرب | شوینده ژلی یا فومی ملایم |
| خشک | شوینده کرمی یا آبرسان |
| مختلط | شوینده ملایم با pH متعادل |
| حساس | شوینده بدون عطر و ترکیبات تحریککننده |
اگر صبح با پوست بسیار خشک از خواب بیدار میشوید ، در بعضی موارد شستوشوی ملایم با آب ولرم نیز کافی است .
تونر یا اسنس
بعد از شستوشو ، نوبت به تونر یا اسنس میرسد ؛ این مرحله ضروری نیست ، اما اگر از این محصولات استفاده میکنید ، معمولاً قبل از سرم قرار میگیرند .
تونرهای امروزی بیشتر برای آبرسانی و کاهش احساس خشکی یا کشیدگی پوست استفاده میشوند .
اگر پوست خشک یا حساس دارید ، از تونرهایی که باعث خشکی یا سوزش پوست میشوند استفاده نکنید .
سرم یا محصول هدفمند
سرمها و محصولات هدفمند برای پاسخ به نیازهای مشخص پوست استفاده میشوند .
ویتامین C یکی از ترکیبات پرکاربرد در روتین صبح است و به دلیل خاصیت آنتیاکسیدانی ، میتواند در کنار ضدآفتاب به محافظت بهتر از پوست کمک کند .
برای آبرسانی میتوان از هیالورونیک اسید استفاده کرد و نیاسینامید نیز برای کنترل چربی و کاهش ظاهر منافذ یکی از ترکیبات محبوب است .
| سرم | کاربرد |
|---|---|
| ویتامین C | آنتیاکسیدان و کمک به روشنتر شدن پوست |
| هیالورونیک اسید | آبرسانی |
| نیاسینامید | کنترل چربی و تقویت سد دفاعی پوست |
اگر از چند سرم استفاده میکنید ، ترتیب دقیق آنها را بر اساس بافت و دستور مصرف محصول تعیین کنید .
کرم دور چشم
پوست اطراف چشم ظریفتر است و ممکن است خشکی ، خطوط ریز ، تیرگی یا پف در این ناحیه بیشتر دیده شود .
اگر از کرم دور چشم استفاده میکنید ، معمولاً بعد از سرم و قبل از مرطوبکننده آن را با ضربات آرام روی استخوان اطراف چشم پخش کنید .
استفاده بیش از حد از کرم دور چشم باعث افزایش اثربخشی آن نمیشود ؛ مقدار کمی برای هر چشم کافی است .
آبرسان یا مرطوبکننده
پس از سرم ، نوبت به آبرسان یا مرطوبکننده میرسد .
- پوست چرب : ژل یا فلوئید سبک
- پوست نرمال و مختلط : لوسیون سبک
- پوست خشک : کرم غلیظتر
- پوست حساس : مرطوبکننده بدون عطر
آبرسانها به افزایش رطوبت پوست کمک میکنند و مرطوبکنندهها مانع از دست رفتن آب پوست میشوند ، بسیاری از محصولات هر دو عملکرد را همزمان دارند .
ضدآفتاب ؛ آخرین مرحله روتین صبح
ضدآفتاب آخرین مرحله مراقبتی روتین صبح است .
بهتر است ضدآفتاب :
- طیف گسترده باشد .
- حداقل SPF 30 داشته باشد .
- با نوع پوست سازگار باشد .
- روی صورت ، گردن و گوشها استفاده شود .
در صورت حضور طولانی در فضای باز ، تعریق یا شستوشوی صورت ، ضدآفتاب باید تمدید شود .
اشتباهات رایج هنگام استفاده از ضدآفتاب :
- استفاده از مقدار کم
- تمدید نکردن در فضای باز
- استفاده قبل از مرطوبکننده
- فراموش کردن گردن و گوشها
- حذف ضدآفتاب در روزهای ابری
ترتیب استفاده از محصولات مراقبت پوست در روتین شب
روتین شب بیشتر روی پاکسازی ، حفظ رطوبت و استفاده از محصولات درمانی تمرکز دارد .
پاک کردن آرایش و ضدآفتاب
اگر آرایش یا ضدآفتاب دارید ، ابتدا آن را پاک کنید .
برای این کار میتوانید از محصولات زیر استفاده کنید :
- میسلار واتر
- بالم پاککننده
- روغن پاککننده
اگر از میسلار واتر استفاده میکنید ، دستور مصرف محصول را بررسی کنید ؛ در بسیاری از روتینها پس از آن از شوینده ملایم نیز استفاده میشود .
شستوشوی صورت
بعد از پاک کردن آرایش یا ضدآفتاب ، صورت را با شوینده مناسب بشویید .
اگر از بالم یا روغن پاککننده و سپس شوینده بر پایه آب استفاده کنید ، این روش دابل کلینز یا پاکسازی دو مرحلهای نام دارد .
دابل کلینز برای همه ضروری نیست و بیشتر برای افرادی کاربرد دارد که آرایش یا ضدآفتاب مقاوم استفاده میکنند .
تونر یا اسنس
در صورت استفاده ، تونر یا اسنس را بعد از شستوشو روی پوست تمیز استفاده کنید .
اگر تونر حاوی اسیدهای لایهبردار است ، آن را بهعنوان یک محصول فعال در نظر بگیرید و از استفاده همزمان چند ترکیب تحریککننده خودداری کنید .
سرم یا محصول درمانی
این مرحله با توجه به نیاز پوست انتخاب میشود .
| محصول | کاربرد |
|---|---|
| رتینول | کمک به کاهش خطوط ، جوش و لک |
| نیاسینامید | کنترل چربی و تقویت سد دفاعی پوست |
| هیالورونیک اسید | آبرسانی |
| آزلائیک اسید | کمک به کاهش قرمزی ، لک و جوش |
| سرم ضدلک | کمک به یکنواخت شدن رنگ پوست |
نیازی نیست همه این محصولات را در یک شب استفاده کنید ؛ ترکیب چند ماده فعال ، بهویژه در پوست حساس ، ممکن است احتمال خشکی و تحریک را افزایش دهد .
نکته مهم درباره رتینول
اگر تازه استفاده از رتینول را شروع کردهاید :
- از دفعات کم شروع کنید .
- مقدار کمی استفاده کنید .
- در شبهای مصرف رتینول از لایهبردار قوی استفاده نکنید .
- در طول روز حتما ضدآفتاب بزنید .
- در صورت خشکی پوست ، میتوانید از روش ساندویچی استفاده کنید .
در روش ساندویچی ؛ ابتدا یک لایه مرطوبکننده ، سپس رتینول و بعد دوباره مرطوبکننده استفاده میشود .
در دوران بارداری یا اقدام به بارداری ، پیش از استفاده از رتینوئیدها با پزشک مشورت کنید .
کرم دور چشم
اگر از کرم دور چشم استفاده میکنید ، معمولاً بعد از سرم و قبل از مرطوبکننده قرار میگیرد .
اگر محصول حاوی رتینول یا ترکیبات فعال است ، بهتر است بهتدریج وارد روتین شود .
مرطوبکننده
مرطوبکننده آخرین مرحله اصلی روتین شب است .
این محصول به حفظ رطوبت و تقویت سد دفاعی پوست کمک میکند .
اگر پوست بسیار خشک یا تحریکشده دارید ، میتوانید از کرمهای غنیتر استفاده کنید .
روغن صورت
روغن صورت یک مرحله اختیاری است .
اگر پوست خشک یا کمآب دارید ، چند قطره روغن صورت در پایان روتین میتواند به کاهش از دست رفتن رطوبت کمک کند .
برای پوست چرب نیز استفاده از روغن ممنوع نیست ، اما ضروری محسوب نمیشود ؛ در صورت استفاده ، بهتر است محصول سبک و غیرکومدوژنیک انتخاب شود .
اگر وقت کمی دارید ؛ روتین ساده مراقبت پوست
داشتن یک روتین کوتاه و منظم ، بهتر از یک روتین پیچیده و نامنظم است .
روتین ساده صبح
- شوینده یا شستوشوی ملایم
- مرطوبکننده
- ضدآفتاب
روتین ساده شب
- شوینده
- سرم یا محصول درمانی در صورت نیاز
- مرطوبکننده
اگر محصول درمانی باعث تحریک پوست میشود ، دستور محصول را بررسی کنید ؛ بعضی محصولات را میتوان برای کاهش تحریک بعد از مرطوبکننده استفاده کرد .

کدام ترکیبات ممکن است در کنار هم پوست را تحریک کنند ؟
بعضی ترکیبات مطلقاً ممنوع نیستند ، اما استفاده همزمان آنها ممکن است احتمال خشکی ، قرمزی یا سوزش را افزایش دهد .
| ترکیبات | پیشنهاد |
|---|---|
| رتینول و AHA/BHA | افراد تازهکار یا دارای پوست حساس بهتر است در شبهای جدا استفاده کنند . |
| رتینوئید و بنزوئیل پروکساید | نوع محصول و فرمول آن اهمیت دارد ؛ دستور پزشک یا سازنده را رعایت کنید . |
| ویتامین C اسیدی و AHA/BHA | برای پوست حساس ، استفاده در زمانهای جدا ممکن است بهتر تحمل شود . |
| رتینول و ویتامین C اسیدی | افراد تازهکار یا پوستهای حساس میتوانند آنها را در زمانهای جدا استفاده کنند . |
| چند لایهبردار مختلف | استفاده همزمان ممکن است احتمال خشکی و آسیب به سد دفاعی پوست را بیشتر کند . |
اگر تازه استفاده از ترکیبات فعال را شروع کردهاید ، بهتر است هر بار فقط یک محصول جدید را وارد روتین کنید .
ماسک و لایهبردار در کدام مرحله روتین قرار میگیرند ؟
جایگاه ماسک صورت و لایهبردار به نوع محصول بستگی دارد .
لایهبردار شیمیایی
لایهبردارهای حاوی AHA یا BHA معمولاً بعد از پاکسازی و قبل از سرم و مرطوبکننده استفاده میشوند .
دفعات مصرف باید متناسب با غلظت محصول و تحمل پوست باشد .
ماسک شستنی
ماسکهای شستنی معمولاً بعد از پاکسازی استفاده میشوند ؛ پس از شستن ماسک ، میتوانید ادامه روتین را انجام دهید .
ماسک ورقهای
ماسک ورقهای معمولاً بعد از تونر و قبل از مرطوبکننده استفاده میشود .
ماسک خواب
ماسک خواب بسته به فرمول محصول ، معمولاً آخرین مرحله روتین شب است .
کرم یا ژل ضدجوش در کدام مرحله استفاده میشود ؟
جایگاه درمان نقطهای جوش به نوع و فرمول محصول بستگی دارد .
بسیاری از محصولات ضدجوش سبک بعد از شستوشو و قبل از مرطوبکننده استفاده میشوند .
اگر محصول باعث تحریک پوست میشود ، در بعضی موارد میتوان طبق دستور سازنده آن را بعد از مرطوبکننده استفاده کرد .
برای محصولات نسخهای ، دستور پزشک در اولویت است .
ترتیب استفاده از محصولات مراقبت پوست بر اساس نوع پوست
ترتیب کلی محصولات تقریباً برای همه افراد مشابه است ، اما انتخاب نوع محصولات باید با پوست سازگار باشد .
پوست چرب
روتین پیشنهادی :
- شوینده ژلی ملایم
- تونر در صورت نیاز
- نیاسینامید یا محصول هدفمند
- مرطوبکننده سبک و غیرکومدوژنیک
- ضدآفتاب فلوئیدی یا ژلی
پوست چرب نیز به مرطوبکننده نیاز دارد و حذف کامل آن ممکن است خشکی یا تحریک پوست را بیشتر کند .
پوست خشک
روتین پیشنهادی :
- شوینده کرمی
- تونر یا اسنس آبرسان
- سرم هیالورونیک اسید
- کرم دور چشم در صورت نیاز
- مرطوبکننده غنی
- ضدآفتاب کرمی
شبها در صورت نیاز میتوانید از روغن صورت یا کرم ترمیمکننده نیز استفاده کنید .
پوست مختلط
روتین پیشنهادی :
- شوینده ملایم
- سرم آبرسان یا نیاسینامید
- مرطوبکننده سبک
- ضدآفتاب مناسب پوست مختلط
در صورت خشکی گونهها ، میتوانید مرطوبکننده بیشتری روی این نواحی استفاده کنید و برای ناحیه T محصولات سبکتر انتخاب کنید .
پوست حساس
روتین پوست حساس بهتر است ساده باشد :
- شوینده بدون عطر
- سرم آبرسان ملایم
- مرطوبکننده ترمیمکننده
- ضدآفتاب مناسب پوست حساس
محصولات جدید را یکییکی وارد روتین کنید تا واکنش پوست را بهتر ارزیابی کنید .

بین هر مرحله روتین چقدر فاصله بگذاریم ؟
در بیشتر مراحل، نیازی به صبر کردن چند دقیقهای نیست .
وقتی محصول قبلی روی پوست پخش شد و سطح پوست دیگر بسیار خیس یا لغزنده نبود ، میتوانید مرحله بعد را انجام دهید .
برای محصولات درمانی مانند رتینول ، لایهبردارها و اسیدها ، دستور سازنده اهمیت بیشتری دارد .
اگر محصولات روی پوست گلوله میشوند ، فقط زمان بین مراحل را بررسی نکنید ؛ مقدار زیاد محصول یا ناسازگاری بافت محصولات نیز میتواند عامل آن باشد .
اشتباهات رایج در ترتیب استفاده از محصولات مراقبت پوست
رایجترین اشتباهات عبارتاند از :
- استفاده از کرم غلیظ قبل از سرم سبک
- استفاده از ضدآفتاب قبل از مرطوبکننده
- استفاده همزمان از چند محصول درمانی قوی
- شستن بیش از حد صورت
- استفاده از مقدار زیاد محصولات
- حذف مرطوبکننده برای پوست چرب
- حذف ضدآفتاب در روزهای ابری
- تغییر مداوم محصولات
- شروع همزمان چند ترکیب فعال
- نادیده گرفتن دستور مصرف محصول
سوالات متداول درباره ترتیب استفاده از محصولات مراقبت پوست
در نهایت ؛ ترتیب صحیح محصولات مراقبت پوست را اینگونه به خاطر بسپارید
رعایت ترتیب استفاده از محصولات مراقبت پوست به استفاده مؤثرتر از محصولات و کاهش احتمال تحریک پوست کمک میکند .
برای به خاطر سپردن ترتیب کلی ، این الگو را در ذهن داشته باشید :
پاکسازی ← محصولات سبک ← درمان هدفمند ← مرطوبکننده ← ضدآفتاب در روتین صبح
یک روتین مؤثر لزوماً طولانی و پیچیده نیست ؛ برای بسیاری از افراد ، شوینده ، مرطوبکننده و ضدآفتاب پایه اصلی مراقبت از پوست هستند و محصولات دیگر باید بر اساس نوع پوست و نیاز واقعی آن اضافه شوند .
اگر از محصولات درمانی نسخهای استفاده میکنید یا پوستتان دچار التهاب ، جوش شدید یا حساسیت مداوم است ، دستور پزشک را بر قوانین عمومی روتین مقدم بدانید .